‘Plankje’ aan de Waogeningse Muur

WAGENINGEN We hadden al het woordenboek van het Wagenings dialect Ajuuwoh van de Historische Vereniging Oud-Wageningen, een aanrader die inmiddels met zijn vierde druk bezig is.

Door Jan Boer

Het ‘standaardwerk’ van de Wageningse taal werd al snel gevolgd door een leesplankje, formaat lagere school van toen. Het plankje is hier en daar in de stad te koop. Dialecten, tongvallen en streektalen hebben het moeilijk in ons land, aanleiding voor de historische vereniging om het Wageningse dialect vast te leggen. Zeker onder de authentieke Wageningers is een tot ziens altijd nog ajuuwoh! Rijd de stad maar uit dan zie je deze kreet zelfs achterop het bord van de bebouwde kom: je wordt liefdevol uitgezwaaid... De taal wordt ook flink in leven gehouden door de muziek van de Waogeningse Blaoge.

PETRA VAN AMERSFOORT Daar kwam iemand op het idee om het plankje prominent aan iedereen duidelijk te laten zien, Petra van Amersfoort, ras-Waogeningse van geboorte. Ze beheerst de Wageningse taal tot in de puntjes. Het idee van het voormalige gemeenteraadslid werd direct omarmd door de historische vereniging. Ziedaar het resultaat: een vergrote uitgave van het ‘liesplankje’ tegen de muur aan de achterkant van de Hema op het Beuningplein. Iedereen blij: Petra, de baas van de Hema, de wethouder, de centrummanager en Oud-Wageningen. De tekeningen op het leesplankje zijn van de Wageningse grafisch ontwerper Julien van de Hoef. Ben van den Berg (Oud-Wageningen) heeft samen met Jola Gerritsen, Karin van de Hoef-Reijnders, Henk Lette, Henk Slegten en Eric Wijnacker het boekje Ajuuwoh ontwikkeld. Ben is tevens de man achter het leesplankje.

FRANKISCHE INVLOED “Weet je, dat het Waogenings het enige dialect boven de grote rivieren is met een zachte G? Daarin zie je de invloed van de Frankische taal, vandaar de zachte G in deze regio. Het Waogenings is een T-dief..! De T wordt weggelaten: hij heef, hij loop… , dat was vroeger op school toch zó gewoon! Ook de N heeft het zwaar in het Wageningse dialect.
Het Waogenings is zó’n eigen, mooie, zacht klinkende taal, die niet mag verdwijnen. Het is van cultuurhistorische waarde, zo belangrijk, dat moeten we koesteren en het dialect bewaren voor het nageslacht.

In en rond de Julianastraat, het Rode Dorp, hoor je het nog regelmatig, maar verder wordt het toch minder”, zegt Ben van den Berg, die het Wageningse dialect door en door kent en beheerst. ”We krijgen veel reacties van mensen die erg blij zijn met de aandacht die er op deze manier besteed wordt aan het Wageningse dialect. Misschien ontstaat er wel een opleving! Al levert alleen al het zien van het ‘leesplankje’ maar een glimlach op”, aldus Van den Berg.