Voormalig diplomaat Berber van der Woude over Israëlische bezetting van Palestina

WAGENINGEN Voormalig diplomaat en voorzitter van The Rights Forum, Berber van der Woude, hield 14 maart een indringend verhaal in haar geboortestad Wageningen over de Israëlische bezetting van Palestina en hoe Nederland bijdraagt aan dit geweld. 

Haar lezing had oorspronkelijk moeten plaatsvinden in de Titus Brandsma Parochie, maar werd geweigerd omdat haar boodschap “te politiek” zou zijn. “Maar wat is er ‘te politiek’ aan het benoemen van mensenrechtenschendingen?”, reageerde Van der Woude. Dankzij betrokkenen vond de bijeenkomst alsnog plaats in de Arboretumkerk, waar een breed publiek zich verzamelde. 

Van der Woude, die jarenlang werkte bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken en als diplomaat gestationeerd was in Ramallah, nam in 2022 ontslag vanwege wat zij omschrijft als de ‘schadelijke rol’ van Nederland. Zij schetste een schrijnend beeld van de situatie ter plaatse, met persoonlijke getuigenissen over geweld, onderdrukking en mensenrechtenschendingen die ze tijdens haar diplomatieke carrière van dichtbij meemaakte.

Ze bekritiseerde de ‘blinde steun’ van Nederland aan Israël en noemde de aanhoudende wapenleveringen en economische samenwerking een vorm van medeplichtigheid aan de grootschalige mensenrechtenschendingen en het voortdurende geweld tegen Palestijnen. “De wereld kijkt weg”, stelde Van der Woude. “Nederland presenteert zich als voorvechter van mensenrechten, maar weigert Israël aan te spreken op zijn daden.”

Van der Woude riep op tot een radicale heroriëntatie van het Nederlandse beleid en meer druk op de regering om zich achter het internationaal recht te scharen. “We moeten stoppen met eindeloos polderen over pro-Israël of pro-Palestina”, benadrukte ze. “Het gaat om rechtvaardigheid, gelijke rechten en het stoppen van oorlogsmisdaden.” 

Dat geldt ook voor Nederlandse universiteiten. Naar haar zeggen werken alle Israelische universiteiten op de een of andere manier samen met het Israëlische leger en zijn daarmee betrokken bij het schenden van het internationaal recht en het plegen van misdaden tegen de menselijkheid. Nederlandse universiteiten zouden deze institutionele banden moeten verbreken. Contact en samenwerking met individuele Israëlische wetenschappers, die zich verzetten tegen het Israëlisch beleid, kan in een dergelijke situatie nog steeds plaatsvinden.

De avond eindigde met een open dialoog over hoop en de rol van burgers in het verzet tegen oorlogsmisdaden begaan door Israël. Bezoekers deelden hoe zij zelf in actie komen: de een organiseert acties en/of demonstreert, de ander gaat gesprekken aan met bekenden en/of op het werk. Er is gesproken over het boycotten van Israëlische producten via de ‘No Thanks’-app. Ook gemeenten kunnen via hun aanbestedingsbeleid en inkoopbeleid voorkomen dat zij diensten en goederen van Israëlische bedrijven inkopen. Van der Woude gaf aan dat meer actie nodig is: “Nederland is geen machteloze toeschouwer. Het is tijd om verantwoordelijkheid te nemen.”