Wolf heeft twijfelachtige reputatie

Deskundige Marc Wilbers pleit voor rust, voorlichting en wolfwerende maatregelen 

Door Gert Budding

RENKUM De wolf houdt de gemoederen bezig. Dat bleek onlangs toen Marc Wilbers in café De Beken in Renkum een lezing hield. De avond werd druk bezocht. De predator is nadrukkelijk aanwezig en heeft een twijfelachtige reputatie.

Die reputatie ontstaat doordat de wolf meer doodt dan hij kan verorberen. Schapenhouder Serge van der Zweep zag zijn kudde in Renkum en Heelsum geminimaliseerd door zogeheten surpluskilling, legt Wilbers uit. “Ik zie ook dat omheiningen niet op orde zijn, met gaten waar een olifant doorheen kan,” vertelt hij. Het leverde bizarre taferelen op met gedode schapen.
“Surpluskilling is een gedrag van roofdieren die meer prooien doden dan ze direct kunnen consumeren. Soms is dat voorraadbeheer, maar het kan ook komen doordat prooien minder goed kunnen vluchten,” aldus de deskundige.
“Het onderwerp wolf spreekt ons allemaal aan,” zegt Wilbers. “Of je nu contra of pro bent. Bij de wolf hebben we achttien miljoen meningen, maar de echte kenners zijn er nog minder dan het aantal wolven in de regio. Het dier houdt ons een spiegel voor: we zijn vervreemd van de natuur. We hebben ook last van de bever, das en marter. En de meningen worden verder aangewakkerd als straks ook de jakhals haar intrede doet.”
Volgens Wilbers wordt de slechte reputatie van de wolf vooral gevoed door onkunde, populisme en angstzaaierij. “Dat zit er al van jongs af in: de weerwolf, Roodkapje, alles is negatief. Maar de wolf reguleert juist, zorgt voor betere prooidierpopulaties. De natuur wordt wakker na 160 jaar zonder predatie. Vaak hoor ik na een lezing: ‘Dat wist ik niet’. De wolf regelt de voedselketen van bovenaf. Iets wat je niet kent, daar ga je niet van houden, laat staan beschermen.”
“In Nederland hebben we nu elf roedels en twee wolventerritoria. Daarvan leven er elf op de Veluwe, we zijn bijna verzadigd,” zegt Wilbers. “Voor een wolf zijn er twee essentiële voorwaarden: rust en voldoende prooidieren. Vanwege ons nultolerantiebeleid geldt dat eigenlijk alleen in Gelderland. Het merendeel van de wolven zit op de Veluwe, met dertien roedels. Wolven zijn territoriaal en dulden geen andere wolf in hun gebied. Vorig jaar zijn er wolven gedood door een ander roedel in hun territorium. De wolf is zelfregulerend. Dat is gebaseerd op natuurlijke prooidieren: edelhert, damhert, wild zwijn en ree. Maar als schapen een makkelijke prooi zijn, kan het aantal roedels groeien.”
Volgens Wilbers begint het bij voorlichting en het wolfwerend maken van gebieden. “We zullen nooit overspoeld worden door wolven. We hebben er nu ongeveer honderd. Meer worden er niet waargenomen.”
Sinds de terugkeer van de wolf in 2018 zijn in Nederland al bijna vijftig dieren omgekomen in het verkeer of door territoriale gevechten. “De wolf is een roofdier en doodt om te overleven. Belangrijk is dat hij prooidieren in beweging houdt, zodat ze ook grazen op plekken in het bos waar ze voorheen nooit kwamen. Dat voorkomt overbegrazing en verhoogt de biodiversiteit. De wolf kiest met zo min mogelijk risico en inspanning vooral zwakke dieren en houdt zo de populatie gezond.”
“‘Probleemwolven’ ontstaan door menselijk toedoen, door voeren of het perfecte plaatje willen maken. Daardoor gaat de wolf de mens met voedsel associëren. Het dier is van nature schuw en zal nooit een mens benaderen,” aldus Wilbers.
Of bosgebieden straks verboden worden voor mensen, durft hij niet te zeggen. “Er is recreatiezonering, waardoor meer rustgebieden ontstaan en grotere aaneengesloten biotopen. Er worden al gebieden gesloten voor mensen, maar dat is geen oplossing. Dat is symboolpolitiek.”