Een keuje op de stikke huch

WAGENINGEN De Historische Vereniging Oud Wageningen (HVOW) bestaat deze maand 50 jaar. Dat wordt gevierd met een ode aan het Wageningse dialect. Onder de naam ‘Ajuuwoh’ verschijnt een boek over het Wagenings. Er is een speciaal leesplankje en er komt een Wagenings Dialectfestival.

Henk Lette en Ben van den Berg zijn bestuurslid van de HVOW. Samen met een flink aantal anderen hebben ze een enorme klus gehad om het woordenboek samen te stellen. “Maar het hielp dat er veel enthousiasme was in de stad. Na een oproep in de krant meldden veel ‘echte’ Wageningers zich. Zij hebben meegeholpen om de inhoud van het woordenboek steeds verder te verbeteren. Daarbij beschikten we al over een overzicht dat Rita Meijerink in 2006 gemaakt had.”

De titel van het woordenboek riep al discussie op. Is het nou Ajuuwoh of Ajuuwah? Volgens Henk en Ben kan het allebei. “‘Het Wagenings’ kent namelijk vele vormen. In diverse delen van de stad bestaan er andere uitspraken en schrijfwijzen. In de Ouwe Nu hebben ze het over ‘Waogeningers’, in de Julianastraat en de Veerweg noemen zichzelf ‘Wageningers’. Toch zijn we er in geslaagd om een mooie lijst van uitdrukkingen en woorden samen te stellen. Veel mensen hebben wel eens gehoord van shotten met de bledder. Maar weet je wat een keuje of een stikke huch is?”

Maar in ‘Ajuuwoh’ is niet alleen aandacht voor het dialect. Er zijn volgens Henk en Ben ook hoofdstukken gewijd aan prominente Wageningers en hun bijnamen en aan specifieke Wageningse locaties. “Neem bijvoorbeeld de uitdrukking: ‘hij ligt achter de beukenhaag’. Die stamt uit de tijd dat om de oude begraafplaats een beukenhaag lag. Op die plek staan nu de nieuwe huizen aan de Jan Kopsweg.” Als je dan ook nog weet dat in ‘Ajuuwoh’ Eric Wijnacker oudere Wageningers interviewt en er van Willem Straatman oude columns in terug te vinden zijn, weet je dat het boek een feest der herkenning is.” 

Alle leden van de HVOW krijgen het boek dinsdag 18 april thuisgestuurd. Voor alle andere Wageningers is het woordenboek te koop op het Wagenings Dialectfestival. Dit gratis festival is zondag 23 april van 14.00 tot 17.00 uur in Theater Junushoff. Als blikvanger wordt de replica van tram Bello voor Junushoff geparkeerd. Binnen zijn er doorlopend optredens van De Waogeningse Blaoge en Folkcorn. Drik Möller, Karel van Brakel en Mart Wanders gaan in het dialect als ‘buutreedner’ de aandacht van bezoekers vangen. Stadsdichter Ellen van der Kolk gaat een speciaal gedicht voordragen. In de foyer is een boekenkraam van HVOW (waarin ook aandacht voor Klaas de Vries) en is er een kraam waar originele slogans gemaakt kunnen worden. Er is een hoek met oude filmpjes van FC Wageningen en een hoek met dia’s van Oud Wageningen. Kinderen kunnen kleurplaten maken en oud-Hollandse kinderspelen doen. Er zijn podcasts in dialect te beluisteren en iedereen kan een spoedcursus Wagenings dialect volgen.

Het woordenboek ‘Ajuuwoh’ is na 23 april voor 10 euro verkrijgbaar bij Wageningse boekhandels en in museum De Casteelse Poort. Ook het leesplankje is daar voor 6,50 euro te koop.