Open dag op Militair Ereveld Grebbeberg en bezoekerscentrum wordt vernieuwd

RHENEN De expositie in het bezoekerscentrum op het Militair Ereveld Grebbeberg in Rhenen ondergaat momenteel een grondige renovatie. De vorige dateert van 2002 en was aan vervanging toe. De metamorfose leidt tot een compleet nieuwe inrichting, waarin het verhaal van de Slag om de Grebbeberg eigentijds en begrijpelijk wordt verteld.

door Marco Diepeveen

Niet alleen op het ereveld zelf wordt alles piekfijn in gereedheid gebracht voor de Nationale Militaire Dodenherdenking op 4 mei. Ook in het verouderde bezoekerscentrum lopen bouwlieden af en aan. Dit jaar is een bijzonder lustrumjaar, waarin Nederland stilstaat bij 80 jaar vrijheid en 85 jaar Slag om de Grebbeberg.

PUBLIEKSOPENING OP 10 MEI

,,Daarom is de publieksopening op zaterdag 10 mei, de dag van de Duitse inval. Belangstellenden zijn die zaterdag de gehele dag welkom om een kijkje te nemen”, zegt Inna van Engen, medewerker educatie en communicatie van de Oorlogsgravenstichting en projectleider van de nieuwe tentoonstelling. ,,Op 8 mei is de formele opening voor genodigden en op 9 mei is er een kijkdag voor nabestaanden.”

INFORMATIEF EN EDUCATIEF

De huidige expositie is verouderd, terwijl een paar onderdelen ook defect zijn. Daarnaast mist het bezoekerscentrum een ruimte voor grote groepen. ,,Eerst was het voornamelijk een stiltecentrum. Straks wordt het een informatief en educatief bezoekerscentrum. De Oorlogsgravenstichting organiseerde begin vorig jaar een pitchdag voor tentoonstellingsontwerpers. Daaruit kwam het ontwerp van het Amsterdamse bureau Platvorm naar voren als beste keus. Het Nationaal Militair Museum assisteert bij de realisatie hiervan.”

EIGENDOM VAN DEFENSIE

Het casco van het gebouw – eigendom van Defensie – blijft intact. Wel wordt de ruimte opengetrokken, zodat er een betere connectie tussen binnen en buiten ontstaat. ,,Defensie bekostigt deels de verbouwing, terwijl de Oorlogsgravenstichting de kosten van de inrichting voor zijn rekening neemt. Hierin zitten ook donaties en legaten, afkomstig van onze vriendenstichting.”

MEIDAGEN VAN 1940

De vorige presentatie focuste erg op de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog. ,,De nadruk komt straks meer te liggen op de meidagen van 1940. Niet alleen de strijd om de Grebbeberg lichten we toe. Ook die om de Peel-Raamstelling, Kornwerderzand en drie andere slagen in die vijf dagen oorlog op Nederlandse bodem. Het verhaal van de Duitse inval wordt verteld aan de hand van persoonlijke getuigenissen uit brieven, interviews en dagboekfragmenten vanuit het perspectief van landmacht, luchtmacht en marine. Overigens ook van ná 1940, want vijftig van de bijna negenhonderd graven op de Grebbeberg zijn van militairen die in de overige oorlogsjaren zijn gesneuveld. Waaronder mannen van de Prinses Irene Brigade en Engelandvaarders bij de Britse RAF.”

DIGITALE DATABASE MET INFORMATIE

Een fotowand toont de namen en gezichten van alle 877 slachtoffers die op de Grebbeberg hun laatste rustplaats vonden. Van vijfhonderd van hen is ook een portretfoto te zien. Een digitaal raadpleegbare database biedt achtergrondinformatie voor bezoekers. Die kunnen zelf informatie toevoegen. Een maquette van het slagveld illustreert de Nederlandse en Duitse posities en het verloop van de gevechten.

,,De blik op de Tweede Wereldoorlog gaat hier niet extreem de diepte in, maar plaatst de historische gebeurtenissen en persoonlijke ervaringen in de juiste context op een begrijpelijke manier. Dat maakt een bezoek aan het centrum interessant voor iedereen.”

De bebording op het slagveld van de Grebbeberg wordt meteen vernieuwd. ,,Er komt uniforme en daarmee herkenbare bebording. Aan de hand hiervan kunnen bezoekers in een half uurtje langs de kazematten, loopgraven en andere historische plekken wandelen.”