Een ijzingwekkend verhaal

WAGENINGEN Een ijzingwekkend verhaal over Marie Stoppelman die zat ondergedoken in de Wolfswaard, werd verraden, opgepakt en uiteindelijk gedwongen om Joseph Mengele te assisteren bij zijn experimenten. Toen de Wageningse 4 meiwerkgroep hoorde dat daar een toneelstuk over was, vonden zij dat dit uiteraard in Wageningen opgevoerd moest worden. Zondag 27 en maandag 28 april gaat dat daadwerkelijk gebeuren.

Door Kees Stap

In 2022 verscheen er een artikel over Marie in de Volkskrant. Naar aanleiding daarvan werd tijdens Open Joodse Huizen-Huizen van Verzet haar verhaal toen verteld. Cultuurontwikkelaar Didi de Vries ontdekte vorig jaar echter dat het Amsterdamse gezelschap Theater na de Dam met het artikel als inspiratie de theatervoorstelling Stuk Stoppelman over haar leven had geprogrammeerd. “We hebben toen de maakster Gonny Gaakeer gevraagd of ze die voorstelling in Wageningen kon komen spelen”, legt Elianne Rookmaaker van de 4 meiwerkgroep uit. “Zij kwam vervolgens bij ons bezoek, was zelfs nog nooit in Wageningen geweest en was onder de indruk van de Wolfswaard. We hebben daarna kunnen regelen dat Stuk Stoppelman dit jaar tijdens Open Joodse Huizen-Huizen van Verzet te zien is. En omdat we veel belangstelling verwachten, komt Gonny een dag later mét haar musicus Floris van der Vlugt naar Visum Mundi.”

De Amsterdams-joodse arts Marie Stoppelman zat tijdens de Tweede Wereldoorlog ondergedoken in de Wolfswaard, samen met haar broer Theo. De Wolfswaard was in die tijd een van de actiefste plekken van het Wageningse verzet. Vanuit de boerderij werden allerlei verzetsacties gecoördineerd, de bekendste was de ontvreemding van het Wageningse bevolkingsregister in 1943. Een paar dagen voor Marie’s 30e verjaardag in 1944 werden zij en haar broer Theo verraden en opgepakt door de Duitsers. Ze werden afgevoerd en op transport gezet naar Auschwitz. Toen de Duitsers doorkregen dat Marie arts was ontliep ze de gaskamers van Birkenau en werd ze gedwongen de beruchte Duitse arts Joseph Mengele te assisteren bij zijn gruwelijke experimenten. Bij de bevrijding door het Rode Leger op 27 januari 1945 was Marie op sterven na dood. Ze werd in de ziekenboeg gehouden en men zei dat het geen zin had haar te verplaatsen omdat ze niet levend aan zou komen. Uiteindelijk overleefde ze de oorlog, ze promoveerde en werd uiteindelijk Chef de Clinique Kindergeneeskunde in het Amsterdamse Binnengasthuis.

Op zondag 27 april wordt Stuk Stoppelman opgevoerd bij De Wolfswaard, Aan de Rijn 12. Er zijn twee voorstellingen: van 13.30 tot 14.30 uur en van 15.30 tot 16.30 uur. De toegang is gratis, maar het aantal plekken is beperkt. Het volledige programma van Open Joodse Huizen-Huizen van Verzet staat op https://jck.nl/open-joodse-huizen/wageningen. 

Op maandag 28 april wordt Stuk Stoppelman opgevoerd in Visum Mundi, Gen. Foulkesweg 1. Er zijn twee voorstellingen van 15.00 tot 16.00 uur en van 20.00 en 21.00 uur. De toegang is gratis, wel vooraf even reserveren op www.visummundi.nl.