Unieke natuur op Wageningse Berg

Biodiversiteit Wageningse Berg uniek in Nederland

WAGENINGEN De biodiversiteit van de Wageningse Berg is uniek in Nederland. Dat blijkt uit een uitgebreide inventarisatie van de Koninklijke Nederlandse Natuur Vereniging (KNNV), afdeling Wageningen en omstreken. In 2025 werden in totaal 2185 soorten aangetroffen, waarvan 88 soorten op de Rode Lijst staan.

Het rapport van de inventarisatie werd op 4 maart 2026 aangeboden aan wethouder Erik-Jan Bijleveld. Dat gebeurde tijdens een bijeenkomst in het Koetshuis van Belmonte Arboretum. De conclusie is helder: de Wageningse Berg is een bijzonder natuurgebied met grote waarde, dat bescherming verdient.
KNNV EN BERGCOMMISSIE De inventarisatie vond plaats gedurende heel 2025. Vrijwilligers met verschillende specialisaties onderzochten het gebied in alle seizoenen, zowel overdag als ‘s nachts. De gehele Wageningse Berg werd meegenomen, van de Westberg tot aan het Rekumse beekdal.
Ook Belmonte Arboretum maakte deel uit van het onderzoek. De bergcommissie coördineerde het project, met financiële steun van de gemeente Wageningen.
21 SOORTGROEPEN In totaal zijn 21 soortgroepen onderzocht, variërend van planten en paddenstoelen tot vogels, insecten en zoogdieren. Sommige groepen worden regelmatig gevolgd, andere veel minder vaak.
Juist daarom is deze brede inventarisatie waardevol. Door herhaling in de toekomst kan worden gevolgd hoe soorten zich ontwikkelen en wat dat betekent voor beheer en beleid.
BIJZONDERE BRAMEN Opvallend is de aandacht voor bramen. Deze plantengroep wordt vaak overgeslagen, maar speelt een rol in het ecosysteem. Op de Wageningse Berg zijn twintig soorten gevonden.
Daaronder zeldzame soorten, zoals de hartviltbraam, die slechts op enkele plekken in Nederland voorkomt. Ook werd de invasieve dijkviltbraam aangetroffen.
BROEDVOGELS De Wageningse Berg blijkt rijk aan vogels. Er zijn bijna 500 territoria van 41 soorten broedvogels vastgesteld. In Belmonte Arboretum gaat het om 31 soorten in 161 territoria. Enkele soorten staan op de Rode Lijst. Tegelijkertijd laat vergelijking met eerdere inventarisaties zien dat het aantal territoria en zeldzame soorten onder druk staat. Het behoud van oude bomen en struweel is daarom belangrijk.
MOSSEN EN KORSTMOSSEN Ondanks de droge en zonnige omstandigheden zijn er 65 mossoorten gevonden. Belmonte Arboretum is het rijkst aan soorten, mede door de variatie aan bomen en de aanwezigheid van kleine poelen. Daarnaast zijn 67 soorten korstmossen vastgesteld, waaronder meerdere zeldzame soorten. Voor deze soorten zijn oude bomen van groot belang.
VLINDERS De inventarisatie leverde 22 soorten dagvlinders op, waarvan drie op de Rode Lijst staan. Daarnaast zijn 422 soorten nachtvlinders waargenomen, waaronder 28 zeldzame soorten. Het beheer van graslanden en voldoende bloeiende planten dragen bij aan het behoud van deze insecten.

Het volledige rapport is te vinden via https://wageningen.knnv.nl/kennisbank/inventarisatie-de-wageningse-berg-flora-en-fauna-2025.