Niet de capitulatie, wél het momentum: nieuw boek herschrijft verhaal van 5 mei 1945

WAGENINGEN Op 5 mei 1945 werd in Hotel de Wereld de vrede getekend. Daarom vieren we elk jaar op die dag Bevrijdingsdag. Maar klopt dat verhaal wel? Wat is er rond 5 mei 1945 écht gebeurd? Wim Huijser, Coen Pepplinkhuizen en Jelle de Gruyter hebben het onderzocht. Morgen verschijnt hun boek ‘Het Momentum van Wageningen’, waarin zij de historische gebeurtenissen beschrijven.

In de loop der jaren werd al duidelijk dat het bestaande verhaal dat in Hotel de Wereld de capitulatie van de Duitse bezetters zou zijn getekend, waarmee Nederland werd bevrijd, niet klopt. Dat gebeurde op 4 mei op de Lüneburger Heide in Duitsland. In Wageningen werd verder onderhandeld over de afronding van de capitulatie. Wim Huijser en Jelle de Gruyter hadden in hun boek over 75 jaar bevrijding al twee hoofdstukken besteed aan de mythevorming rond 5 mei 1945. Twee jaar geleden besloten ze om alle vraagtekens uitgebreider te onderzoeken en hier een nieuw boek over te maken.

Dat onderzoek was een enorme klus zo bleek al snel. “Gelukkig wisten we dat ene Coen Pepplinkhuizen in 2005 al een artikel in de Volkskrant had gepubliceerd onder de titel ‘de mythe van Wageningen’. Met de nodige moeite wisten we hem op te sporen en we kunnen gerust zeggen dat we zonder hem dit boek nooit hadden kunnen maken”, blikken Wim en Jelle terug. “Hij was gefascineerd door het onderwerp, mede omdat hij tijdens de oorlog vanuit zijn jongenskamer op Hotel de Wereld uitkeek. In de loop der jaren had hij onnoemelijk veel archieven onderzocht. Bij hem thuis bleken maar liefst 47 kratten met materiaal te staan. Wij konden zijn ruwe teksten als basis gebruiken. Dat is aangevuld met lokale verhalen en duiding wat er gebeurd is.” Wim en Jelle waren zelf ook verbaasd van sommige dingen die ze aantroffen. “Weet je bijvoorbeeld waarom Hotel de Wereld werd uitgekozen voor het overleg tussen de Canadezen en de Duitsers? In de weken voordien gebeurde dat in Achterveld bij Amersfoort. Dat was echter vrij lastig te bereiken. Twee Nederlandse ingenieurs die daarbij betrokken waren, hadden in Wageningen gestudeerd. Zij vonden dat een geschiktere plek. Generaal Foulkes vond daar de naam ‘Hotel de Wereld’ prachtig symbolisch.”

De ondertitel van het boek luidt: ‘een zo volledig mogelijke reconstructie van het verloop van de gebeurtenissen die leidden naar 5 mei 1945 in Wageningen.’ Wim en Jelle verwachten niet dat er nu nog veel nieuwe feiten naar boven komen. “De beschikbare historische bronnen zijn nu zo goed doorgespit, vooral ook door Coen, dat we dat niet voor kunnen stellen. Maar beschrijven we in ons boek nu dé waarheid? Ook dat durven we niet te stellen. De nodige gebeurtenissen zijn gebaseerd op verhalen van mensen. En die zijn per definitie subjectief. Ook speelden er diverse belangen, vanaf dag 1 is er bewust en onbewust verwarring geschept.”

‘Het Momentum van Wageningen’ telt 420 pagina’s, kost 24,90 euro en is verkrijgbaar bij de boekhandel.